Yaz sıcaklarının bastırmasıyla aşırı terleme problemi olanlar için zor günler başladı. Aşırı terleme ve çözüm yolları konusunda bilgi veren Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi Uzmanı Op. Dr. Orhan Murat Özdemir; aşırı terlemenin çoğunlukla sinirsel sebeplerden kaynaklı olduğunu, rahatsız olundukça paradoksal olarak terlemenin artarak rahatsızlığı çoğalttığını belirtti. Özdemir; Türkiye’de yeni uygulanmaya başlayan ‘Vaser StopSweat’ yöntemi ile terlemeye kalıcı bir çözüm getirildiğini ifade etti.

Terlemede görünüm ve koku açısından rahatsızlık veren koltuk altlarına yapılan küçük bir müdahaleyle % 80’lere varan başarılı sonuçlar alınabiliyor. Uygulama terleme sisteminin bütününe zarar vermiyor, sadece koltuk altındaki ter bezlerinin çalışmasını durdurarak bu bölgedeki terlemeyi kesiyor. Özellikle koyu renk kıyafet seçimini etkileyen ve sosyal hayatta terleyen kişiyi ve çevresini rahatsız eden koltuk altı terlemesinde kalıcı bir çözüm arayanlar ‘Vaser StopSweat’ yöntemini tercih ediyor.

Ter bezlerinin çevre dokuya zarar vermeden vücuttan uzaklaştırıldığı bu yöntemde 3 – 4 adet çok küçük cilt kesisinden girilerek Vaser uygulanıyor ve koltuk altındaki ter bezlerinin çalışması durduruluyor. Arkasından enjeksiyon yöntemiyle bu ter bezleri koltuk altından alınıyor. Bir günlük bir sargıdan sonra birkaç gün kesilerin iyileşmesi bekleniyor ve kişi terleme olmadan güvenle koyu renk kıyafetler taşıyabilecek duruma geliyor.
Amerika, Brezilya ve Avrupa ülkelerinde güvenle uygulanan FDA onaylı vaser yöntemi ile gerçekleşen bu uygulama tek seferde kalıcı çözüm sağlamasıyla 4/6 ayda bir tekrar gerektiren botoks ve iz bırakma riski olan diğer cerrahi müdahalelerin en ciddi rakibi kabul ediliyor.

Türkiye’de bu yöntemi uygulamaya başlayan Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi Uzmanı Op. Dr. Orhan Murat Özdemir; terlemenin doğası, sebepleri ve VaserStopSweat yöntemi hakkında sorularımızı yanıtladı.

Terleme nedir, neden terleriz?
Doğal ve sağlıklı bir süreç olan terleme, tıpkı böbrek ve boşaltım sistemimiz gibi vücutta toksinleri uzaklaştırır ayrıca sıcak havalarda terleyen bölgeyi serinletmek işlevi görür. Ter bezleri normal şekilde çalıştığı sürece kişinin sosyal hayatında rahatsızlık verici bir durum yaratmaz.

Aşırı terleme neden oluşur, tedavisi var mıdır?
Ter bezlerinin aşırı ve düzensiz çalışmasına biz aşırı terleme diyoruz. Ter miktarı kişiden kişiye göre değişebildiği için aşırı terlemenin tanısı ve değerlendirmesi çoğu kez zordur. Terin salgılanması insanlarda sinir sisteminin çalışması ile doğru orantılı olup, aşırı terleme toplumun yüzde 1’inde karşılaşılan bir sorundur.

Aşırı terlemenin en önemli nedenleri arasında stres, değişik uyaran ilaçlar (emetikler, insülin), tiroid bezinin aşırı çalışması, böbrek üstü bezinde görülen hastalıklar, menopoz, hipoglisemi, şişmanlık, bazı kanserlerin tedavisinde kullanılan ilaçlar ve hormonlar yer alır. Sistemik hastalıklardan diyabete, kalp yetmezliğine kadar pek çok sağlık sorunu da aşırı terleme yapabilir.

Aşırı terleme en çok hangi nedene bağlı gelişir?
Pratikte en çok görülen terleme şekli; strese bağlı olan ve özellikle avuç içi, ayak tabanı, koltuk altı ve daha az olarak da yüz ve kasıkta terleme yapan tiptir. Terleme olan bölgelerde bakteri üremesi kolaylaşacağı için aşırı terleme kokuya da neden olur ve kişinin fiziksel ve sosyal hayatını negatif yönde etkiler. Bu gibi durumlar özellikle ellerde, ayak tabanında, yüzde ve gövdede oluşabilir ve kişinin terlemesi ile stres arasında kısır bir denge oluşur. Stres durumu ile birlikte bu bölgelerde hızlı bir terleme gözlenir.

Giyim ve beslenme alışkanlıklarımızı değiştirmekle terlemeyi kontrol edebilir miyiz?
Sinirsel, hormonal terlemeyi bu türden önlemlerle azaltmak mümkün değildir, ancak terlemeyi tetikleyen durumlardan uzak kalabilir ve kısmen rahatsızlığı azaltabiliriz.

Bu soruna karşı alınacak önlemler ve tedavi biçimleri şunlardır;

  1. Beyaz renkli, hafif, pamuk elyaf içeren giysiler ve çoraplar giyilmesi tavsiye edilir. Sentetik kumaşlardan uzak durulmalıdır.
  2. Aşırı sıcak ve baharatlı yiyeceklerden uzak durulmalıdır. Baharat hem terlendiğinde kötü kokulara sebep verir hem de acılı baharatlar kendi başına terleme sebebidir.
  3. Bölgeye yönelik kurutucu pudra ve solüsyonlar kullanılması tavsiye edilir. Pudralar nemi alıp, bölgenin kurumasını sağlayabilir ve antiseptik ilaçlar ikincil enfeksiyonun yerleşmesini engelleyebilir.

Aşırı terleme sorununa karşı hangi tedaviler uygulanmaktadır?

  1. Vaser Stop Sweat ile koltukaltı terlemenin önlenmesi: Bu yöntemde, FDA onaylı sistem Vaser’in koltuk altına uygulanması ile, derinin derialtı yağ dokusu ile temas ettiği seviyede bulunan ter bezleri çevre dokuya zarar vermeden; vücuttan uzaklaştırılır. 3 – 4 adet çok ufak cilt kesisinden koltuk altına özel bir solüsyon verilerek deri, bu işleme hazır hale getirilir. Sonra da aynı kesilerden girilerek Vaser uygulanır arkasından liposuction yöntemiyle etkisizleştirilen ter bezleri koltuk altından alınır. Bir günlük bir sargıdan sonra artık sadece kesilerin iyileşmesi beklenir ki bu da ancak birkaç gün sürer. Nadiren koltuk altında şişme ve hafif his değişikliği (küntleşme) görülebilir. Çok nadir olarak vücudun yeni ter bezi oluşturması sebebiyle terleme yeniden başlayabilirse de bu, uygulama öncesi durum gibi olmaz. 2004 yılında yapılan bir çalışmada bu yöntemin aşırı terlemeyi önlemede %80 oranında bir başarı sağladığı kanıtlanmıştır.
  2. İyontoforez: Özellikle ellerdeki, ayaklardaki ve koltuk altı bölgesindeki aşırı terlemede kullanılan bir yöntemdir. Basitçe sorunlu bölgeye elektrik akımı verilerek ter kanallarının etkisiz hale getirilmesidir. Gerek seans sayısının fazlalığı gerekse 1-3 ay sonunda tekrar gerektirmesi aktif iş yaşamındaki hastaların tedavisini zorlaştırsa da hafif ve orta derecede terlemesi olan hastalarda oldukça iyi cevap alınıp, kısa süreli aylık iyileşme dönemleri sağlanabilir.
  3. Botoks tedavisi: Özellikle el içi, ayak tabanı ve koltuk altı terlemesinde botoks kullanılmaktadır. Bu yöntem ter bezlerini çalıştıran sinirlerin faaliyetlerini azaltarak terlemeyi birkaç kat azaltır ve ortalama etki süresi 4 – 6 aydır. El içi, ayak tabanı ve koltuk altındaki terlemeye karşı botoks uygulamaları oldukça pratik bir şekilde uygulanır. Botoks geçici bir çözümdür ve cerrahiden kaçınan hastalara önerdiğimiz tedavi şeklidir.
  4. (Klips yöntemi): Torakoskopik Sempatektomi: Sırt bölgesinden girilerek sempatik sinir sisteminin ellere, kol altlarına veya ayaklara giden dallarının bloke edilmesi işlemidir. Her ne kadar kalıcı çözüm gibi görünse de, yapılan çalışmalar, bir kaç sene sonra terlemenin tekrar başladığını ve buna ek olarak %70 vakada vücudun yüz ve gövde gibi diğer bölgelerinde aşırı terlemeye yol açtığını, ayrıca %50 vakada da yemek yeme sırasında oluştuğunu göstermiştir. Sonuç olarak Klips Yöntemi, %40 oranında başarı göstermektedir.
  5. Cerrahi olarak ter bezlerinin eksizyonu: Cerrahi olarak kol altına yapılan kesi ile cilt altının kazınması işlemidir. Kalıcı sonuç vadeden ancak kol altında belirgin bir iz ile sonuçlanan, iyileşmesi bazen uzun sürüp değişik komplikasyonlara neden olma riski taşıyan (yanlış bir sinire zarar vererek göz kapağının düşmesi gibi) bir yöntemdir.